ابتدا از قدمت حسينيه كوچه پايين بگويم و آن اينكه طبق شواهد و قرائن در روزگار قديم حسينيه سرسيل حيدري خانه نام داشته بطوريكه بر روي سر طوقها و ابزار رزمي موجود , در سنه 1078 قمري يعني 350 سال پيش نام مزبور حكاكي شده و ميتوان بر آورد نمود كه قدمتش بيش از 350 و شايد حدود 500 سال يا بيشتر بوده به اين دليل كه حسينيه اي وجود داشته تا اشيا ئي براي آن وقف گرديده و تنها حسينيه سرده همين بوده.

بعدا حسينيه ديگري در كوچه بالاي محله سرده احداث شده كه آنرا حسينيه عليا و حسينه مورد بحث را سفلي نام نهادند. نام سفلي و عليا بر روي زيلوهاي هردو حسينيه مشهود است. اين دو مكان با مرور زمان هم اكنون بنام حسينيه كوچه پايين و كوچه بالا موسوم است . گاهي از كوچه فاكتور گرفته و حسينيه پايين و بالا بزبان مي آورند.

اما پيدايش حسينيه كوچه بالا به نقلي از مرحومه خانم بلقيس عطار باشيان زوجه مرحوم علي آقا حاجي عليرضا (گلشن) چنين بوده است:

در زمان خيلي پيش كه در ايام دهه عاشورا مردم سرده جهت عزاداري به اين حسينيه ميامدند در شب عاشورا رسم بوده كه شده بلند ميكردند و اطراف حسينيه ميچرخاندند (شده نوع علامتي است كه امروزه پيشاپيش بعضي هياتها حمل مينمايند نه به شكل صليب) اين شده را حاجي عبدالله صلحي فرزند حاجي حسين باقر بلند ميكند و ميچرخاند بعداً نوبت محمد حسين جسماني فرزند حاجي علي بوده كه چون حاجي عبدالله دير به محمد حسين تحويل مي دهد بحث و درگيري لفظي بوجود ميايد . در اين هنگام زني از گوشه غرفه ندا ميدهد من زمين ميدهم بياييد و حسينيه بسازيد و صبح فردا كه روز عاشورا باشد بقول معروف تا تنور داغ بود اين شير زن در جمع مردم كوچه بالا داد ميزند شما غيرت نداريد چرا ما نبايد حسينيه داشته باشيم « اين زمين و اين شما‏‎» خلاصه مردم از آن زن غيرت كسب نمده و براي ساختمان حسينيه قد علم ميكنند و ابتدا در باغي كه بنام باغ علي معروف و هنوز هم در انتهاي سر بيق است مرتب خشت ميمالند و پس از خشك شدن از آن باغ تا جايگاه حسينيه با چه زحمتي باصطلاح دست به دست ميكنند و در آن زميني كه محل نمد مالي بوده كم كم شروع به ساختمان مينمايند تا اينكه حسينيه كوچه بالا بوجود ميايد. با تخمين و محاسبه مدت آن حدود 1۳0سال بر آورد ميگردد.

بعدا بين سران و ريش سفيدان كوچه پايين و بالا توافق و برنامه ريزي ميشود كه در دهه اول محرم هر سال روضه خواني و عزاداري در حسينيه كوچه پايين و دهه آخر در حسينيه كوچه بالا انجام شود. اين توافق مرد و مردانه تا سالها اجرا ميشد تا اينكه :

حسينيه بالا هنوز خشت و گلي بود و حتي محلي كه فعلا خروجي و محل نشست با نوان است راه پاي عابرين و جوي آب و چند درخت بود كه مرحوم محمد حسين شريفي روحش شاد از هندوستان به ايران آمد و بفكر آجري نمودن و مرمت حسينيه افتاد و پس از چندين ماه سرانجام همانطور يكه مشاده ميشود بطرز آبرومندي تعمير و سرو سامان داد. پس از اتمام كار آنمرحوم شب هشتم محرمي بود كه به كوچه پايين و نزد مرحوم امرالله گلشن آمد و گفت تعمير ساختمان حسينيه را به اتمام رسانيدم. اجازه بدهيد يك امسال شب عاشورا دسته ها بياين كوچه بالا . مرحوم گلشن گفت به چشم و شب موعود به سر دسته ها گفت بعد از اينجا برويد حسينيه كوچه بالا (آنزمان دستجات منحصر بود به گرمسير , شاهولي , دهنو , غياث آباد و سرده) خلاصه مهر پاي اين حركت خورد و هرساله شب عاشورا ادامه داشت. دو سه سالي به اين طريق گذشت و بعدا در دهه اول هم در حسينيه كوچه بالا روضه خواني بر پاشد و همدوش حسينيه كوچه پايين گرديد.

به قلم احمد علي سرتيپ زاده